De richtlijnen voor gezonde voeding waren de afgelopen decennia eenvoudig: minder cholesterol, minder verzadigde vetten, matig met calorieën en light producten zoals margarine zijn goed.

En natuurlijk moesten we matigen met zout, want daar krijg je hoge bloeddruk van.

Minder zout helpt dat wel?

Modern onderzoek degradeert bijna alle voedingsadviezen van de afgelopen jaren tot goedbedoelde onzin. In sommige gevallen zijn de adviezen zelfs ronduit ongezond. Zo heeft het advies om te minderen met vetconsumptie aantoonbaar geleid tot toename van obesitas en diabetes. Bovendien blijkt dat wanneer we weer gewoon teruggaan naar onbewerkte, verse en volvette voeding veel chronische ziektes te genezen zijn, zoals bijvoorbeeld diabetes type II.

Ook het advies om minder zout te eten staat op losse schroeven.

Onlangs is er een boek gepubliceerd dat ondertussen in de VS een bestseller is: The Salt Fix geschreven door Dr. James DiNicolantonio, een algemeen gerespecteerd farmacoloog en wetenschapper op het gebied van hart- en vaatziekten. Volgens DiNicolantonio heeft overmatig zoutgebruik weinig tot niets te maken met het feit dat grote delen van de westerse bevolking lijden aan te hoge bloedruk.  Sterker nog: De op grote schaal ingevoerde zoutbeperking heeft juist geleid tot een toename van onder andere hart- en vaatziekten en obesitas. Oeps.

De heftige discussie over zoutbeperking is in de medische vakliteratuur al jaren voer voor twee tegengestelde partijen. In elk geval is er wat merkwaardigs aan de hand.

Als we naar de bloeddruk in verschillende regio’s van de wereld kijken is het ontegenzeggelijk zo dat bevolkingsgroepen die meer zout consumeren ook een hogere bloeddruk hebben.

Alleen, wanneer we binnen die bevolkingsgroepen zelf gaan kijken waar de mensen min of meer dezelfde voeding eten maar met een verschillend zoutgebruik is er totaal geen verband meer te vinden tussen de hoeveelheden geconsumeerd zout en bloeddruk.

Het matigen van zout leidt bovendien slechts zelden tot verlaging van een reeds bestaande te hoge bloedruk

 

Matigen van zout helpt slechts zelden

Onderzoek toont zelfs aan dat door zoutbeperking in veel gevallen de bloeddruk juist hoger in plaats van lager wordt. De vraag is dus gerechtvaardigd of er misschien een ander bestanddeel van westerse voeding verantwoordelijk zou kunnen zijn voor de te hoge bloeddruk.

In onze moderne voeding zit onnatuurlijk veel suiker en andere snel verteerbare koolhydraten.  Het gevolg: hoge bloedspiegels van glucose en insuline. En laat nu al in de jaren twintig van de vorige eeuw, kort na de ontdekking van insuline, beschreven zijn dat deze combinatie van veel glucose en insuline leidt tot verhoging van de bloeddruk.

Nadat dit onderzoek lange tijd was vergeten laat modern onderzoek zien dat dit komt omdat door hoge glucose- en insulinespiegels je nieren minder goed functioneren en daardoor teveel zout en water vasthouden.

Ik nam dit zelf ook waar: patiënten die ik heb behandeld tegen welvaartsziekten met onbewerkte verse voeding vielen niet alleen af, maar ook de bloeddruk daalde.

En inderdaad is de initiële snelle gewichtsdaling van vaak enkele kilo’s in de eerste paar weken nadat obesitas patiënten overschakelen op onbewerkte koolhydraatarme en suikervrije voeding mede het gevolg van onmiddellijk beter functionerende nieren.

Hierdoor worden niet alleen vele liters (en dus kilo’s) overtollig vocht uitgescheiden, maar wordt dit ook gevolgd door een daling van de bijna altijd verhoogde bloedruk.

 

Beperk vooral de suikers!

Vandaar dat ik hierbij ook alle huisartsen oproep dat zij niet zozeer beperking van zout maar juist beperking van suiker en overige koolhydraatrijke voeding gaan aanraden als eerste lijn therapie voor hoge bloeddruk.

Maar hoe kan het nu dat zoutbeperking volgens DiNicolantonio juist tot bloeddrukverhoging kan leiden? Zout vormt een belangrijk onderdeel van de smaak van voeding, versterkt daarbij ook nog eens de smaak van andere nutriënten en dient bovendien om voeding langer te kunnen bewaren. En wat stopt de voedingsmiddelenindustrie in onze voeding als er minder zout wordt gebruikt om het toch smaakvol te maken en voldoende lang houdbaar. Inderdaad, u raadt het al: grote hoeveelheden suiker.

Raad ik nu bij dezen aan om maar eens uitbundig zout op je eten te strooien? Nee, geenszins. Ik raad aan om op basis van honderden wetenschappelijke studies zoveel mogelijk industrieel bewerkte voeding te vervangen door verse volvette voeding die bovendien koolhydraatarm is. Dergelijke voeding bevat van nature vrij weinig zout en daaraan kun je gewoon zout naar smaak toevoegen zonder er ooit bang voor te hoeven zijn dat je teveel zout consumeert.

Een dergelijke simpele verandering in je voedingspatroon brengt niet alleen je verhoogde bloeddruk snel naar beneden maar normaliseert bovendien je gewicht, je gaat er beter uitzien, je eventuele gewrichtsklachten verminderen en je risico op kanker, hart- en vaatziekten en nog vele andere chronische aandoeningen vermindert drastisch.

 

Zo word je zelf je beste dokter. Veel beter dan wat de meest begaafde arts ooit voor je zal kunnen betekenen