De opvatting van officiële medische instanties en van het grote publiek is dat dikke mensen te veel eten en onvoldoende bewegen.

Minder eten en meer bewegen falen echter in nagenoeg 100 procent van de gevallen om blijvend af te vallen.

Hoe zit dat en wat werkt dan wel?

Insuline: dat is het geheim

Stel dat je behoort tot die helft van de Nederlandse volwassenen met overgewicht en je besluit er wat aan te gaan doen. Je hoeft in elk geval niet lang te zoeken naar de oplossing als je die nog niet wist.

Iedereen – inclusief je arts of diëtist – vertelt je namelijk dat je te dik bent geworden omdat je te lui bent en te weinig zelfdiscipline hebt om tijdig te stoppen met eten. De remedie is dus eenvoudig: minder eten en meer bewegen.

Minder eten en meer sporten; helpt het?

Het effect op je lichaamsgewicht van meer bewegen en minder eten is uitvoerig in tachtig verschillende onderzoeken beschreven waarvan de resultaten in een zogenaamd meta-onderzoek zijn gecombineerd.

Stel dat je 100 kilo weegt en vervolgens ga je het serieus aanpakken waarbij je gedurende twee jaar vier maal per week een half uur gaat joggen. Na die twee jaar ga je opnieuw op de weegschaal staan en je weegt nu… 99 kilo.

Inderdaad, door twee jaar intensief bewegen verlies je gemiddeld slechts één procent van je lichaamsgewicht!

Een collega van je die ook 100 kilo woog heeft het anders aangepakt en heeft maar liefst vier jaar lang een calorie beperkend dieet gevolgd en de bijbehorende honger getrotseerd. Haar gewicht bedraagt na die vier jaar 97 kilo, wat ook niet direct een succes te noemen valt. Een gewichtsafname van drie procent.

Tja, hadden jullie meer bewegen maar moeten combineren met het beperken van calorieën. En inderdaad, een persoon met een startgewicht van 100 kilo weegt na het combineren van vier jaar joggen met honger lijden ‘nog slechts’ 96 kilo…een afname van vier procent van zijn lichaamsgewicht.

Deze resultaten kunnen nauwelijks succesvol worden genoemd

Nog afgezien van het feit dat onderzoek ook laat zien dat minder dan 10 procent van diegenen die calorieën minderen in staat is om dit zelfs maar een jaar lang vol te houden. Het wordt nog schrijnender als we beseffen dat ook is aangetoond dat na het stoppen met calorie beperkende voeding ons gewicht door het welbekende jojo-effect niet alleen razendsnel terugkomt maar er ook nog eens de neiging bestaat dat er extra overgewicht bijkomt.

Het zal dus duidelijk zijn dat er iets volledig mis is met onze wijdverbreide opvatting over de oorzaken en oplossingen van overgewicht en obesitas.

Terug naar de echte oorzaken

Gelukkig geven de geschiedenis en de recente wetenschap ons de handvaten om de werkelijke oorzaken van obesitas te kunnen vinden. Het fenomeen overgewicht is niet zomaar uit de lucht komen vallen. In 1977 werd namelijk in de Verenigde Staten een overheidsadvies uitgebracht dat stelde dat we minder vetten en juist meer koolhydraten moesten eten. Koren op de molen van de voedingsmiddelenindustrie die met de spotgoedkope en langdurig houdbare granen als grondstof een goudmijn kon aanboren in de vorm van industrieel bewerkte voeding. De gevolgen hiervan lieten in de VS niet lang op zich wachten.

Er trad bijna onmiddellijk een explosie van gewichtstoename op die na enige jaren werd gevolgd door een dito toename in de gevallen van diabetes.

Nu kan een dergelijke opeenvolging van gebeurtenissen natuurlijk gewoon toevallig zijn, echter dit argument vervalt omdat in de navolgende decennia in elk land dat het Amerikaanse vetarme voedingsadvies heeft opgevolgd precies hetzelfde is gebeurd, ook in Nederland.

Wetenschappers hebben ondertussen ontrafeld hoe dit heeft kunnen gebeuren. Het blijkt namelijk dat industrieel bewerkte vetarme voeding leidt tot abnormaal hoge bloedsuikergehaltes en daarmee tot te hoge spiegels van het hormoon insuline. Insuline is voor de regeling van ons lichaamsgewicht met afstand het belangrijkste hormoon en geeft onder meer het signaal af dat er meer vet moet worden opgeslagen.

De beste remedie is het wegnemen van de oorzaak

De therapie is eigenlijk verrassend simpel en bestaat uit het zo laag mogelijk houden van de bloedsuikerspiegels en daarmee ook van insuline

Wanneer de insulinespiegels laag blijven gaat ons lichaam automatisch vet verbranden en voilà: we gaan vanzelf afvallen tot ons normale gewicht.

En de methode om het insuline laag te houden is nu juist niet om minder calorieën en minder vet te eten! De remedie die wel helpt is om vers en vooral volvet te eten met zo min mogelijk koolhydraatrijke producten zoals brood, rijst, pasta en aardappelen en om frisdranken volledig te vermijden. Eet verder tot je verzadigd bent, maar niet meer dan drie maal per dag waarmee je vermijdt dat met tussendoortjes je insulinespiegel de gehele dag hoog is.

Dit ‘nieuwe’ dieet werkt in nagenoeg 100% van de gevallen

Ondertussen zijn er met deze methode al vele duizenden patiënten behandeld en… met bijna 100 procent succes. Een grote vooruitgang dus ten opzichte van het aloude advies om meer te bewegen en om minder te eten dat op de langere termijn juist in nagenoeg alle gevallen faalt.

Ondanks dat je er niet verder door gaat afvallen, raad ik je toch aan om ook meer te gaan bewegen. Behalve dat bewegen ontzettend goed is voor onder meer hart en bloedvaten ga je er in combinatie met het verlies aan overgewicht ook beter en gespierder uitzien. En naast gezonder zijn is dat laatste toch wat we eigenlijk allemaal stiekem graag willen.

William Cortvriendt is arts en auteur van diverse bestsellers. In zijn nieuwe boek LICHTER analyseert hij waarom we te dik zijn geworden en hoe we wel blijvend afkomen van ons overgewicht. 

 

Deze column verscheen deze week ook in HP De Tijd.